Jak prezentują się podręczniki do początkowego nauczania biologii?

Nauki biologiczne w szkołach mają charakter interdyscyplinarny, co wiąże się z ograniczeniem zakresu treściami wykładanymi na niektórych, tradycyjnych przedmiotach, w tym chemii i biologii. Dlatego wiedza biologiczna uczniów w tym okresie edukacji jest niezwykle ogólna. Nauka biologii jako odrębnego przedmiotu niekoniecznie rozpoczyna się w dobrym momencie. Dlatego bardzo ważne jest, aby szkoła umożliwiła zdobycie w uporządkowany i zrozumiały sposób podstawowej wiedzy biologicznej potrzebnej do dalszej edukacji i do wykorzystania w życiu codziennym. Dobrze do tego celu sprawdzają się WSiP podręczniki z TaniaKsiazka.

Dlaczego dobry podręcznik jest ważny w nauczeniu biologii?

W osiąganiu celów edukacyjnych istotne miejsce zajmuje program nauczania i jego pomoc dydaktyczna, wśród których istotną rolę odgrywa podręcznik. Jest to ważny sposób zdobywania wiedzy biologicznej i ogromna pomoc w kształtowaniu wielu różnych umiejętności biologicznych. Dobry podręcznik musi mieć:

  • optymalną strukturę,
  • wyrażoną logiczną konsekwencję w pokazywaniu treści,
  • właściwą kolejność wprowadzanych treści.

Podstawa programowa ma istotny wpływ na kształtowanie programów nauczania i literatury przedmiotu. Autorzy poszczególnych podręczników stawiają wysokie wymagania co do poziomu merytorycznego i dydaktycznego oraz znajomości sposobu myślenia nauczania i studiowania, aby wychodząc od podstawy programowej stanowiły dobrą i nowoczesną publikację.

Jakie cele stoją przed podręcznikami do biologii?

Celem było opanowanie terminów przyjętych dla określenia ”rośliny”, konkretna przyjęta klasyfikacja upraw, sposoby ukazywania różnorodności świata roślinnego (ilość i kolejność omawiania zbiorów roślin, prezentacja różnorodności formacji roślinnych w świecie). We wszystkich podręcznikach (w tym w WSiP podręczniki) do biologii i wielu podręcznikach przyrodniczych organizmy są zwykle podzielone na pięć królestw. Znajomość podstaw systematyki biologicznej sprowadza się do podania uczniom, posługującym się definicją systematyki, podania imion pięciu królestw stworzeń. Inne książki przedstawiają uczniom krótszą lub dłuższą charakterystykę królestw. Analizując zawartość podręczników dotyczących grupy roślin można stwierdzić, że istnieją istotne różnice w podziałach roślin przyjętych w badanych książkach. Rozbieżności te często dotyczą klasyfikacji pod względem budowy organizmów. Zróżnicowanie klasyfikacji można zaobserwować nawet między podręcznikami zaprojektowanymi dla tego samego etapu edukacyjnego.

Szkoła - zdjęcie utworzone przez prostooleh - pl.freepik.com

Jak podręczniki kształtują u uczniów rozumienie otaczającego świata

Podręcznik jest najważniejszym zasobem dydaktycznym. Jest źródłem informacji w danej dziedzinie, porządkuje ją, a także utrwala, kształtuje specyficzną wiedzę i przyzwyczajenia oraz rzeczywiście pomaga wykorzystać zdobyte informacje w działaniach praktycznych. Dodatkowo jest narzędziem służącym do osiągania celów szkolnych i jako jeden z wytworów kultury, których opis i analiza musi uwzględniać dorobek teorii, a także kultury. Jest on także wspaniałym przedmiotem analiz, czego doskonałym przykładem są WSiP podręczniki do przedmiotów humanistycznych.

Co powinny uwzględniać dobrze napisane podręczniki humanistyczne?

W ciągu ostatnich kilku lat zaobserwowaliśmy zwiększone zainteresowanie osobistą wrażliwością jednostki. Konieczność uznania powszechności w wychowaniu ma głębokie osobiste uzasadnienie, a także wynika z faktu, że przestrzeń czyjegoś życia wyznacza po prostu jego doświadczenie, a także wiedza wywodząca się z wiedzy jest podstawowa i fundamentalna dla wiedzy zdobytej naukowo, metodycznie i metodycznie. Częsta wiedza1, którą każdy człowiek aktywnie tworzy we własnym umyśle, nie może być odróżniona od wiedzy pochodzącej z przekazu etnicznego, co powinny uwzględnić podręczniki odnoszące się do kultury. Każda wiedza naukowa, choć związana studium konkretnego świata bezosobowego, należy po prostu do człowieka, a zatem nabiera charakteru danych osobowych. Obie formy wiedzy różnią się pod względem pochodzenia, mianowicie wiedza osobista wynika z osobistego działania, a wiedza społeczna z przekazu kulturowego. Oba te rodzaje wiedzy odgrywają zasadniczą rolę w budowaniu własnego, ogólnego systemu wiedzy.

Jak powinny być skonstruowane podręczniki do nauk o kulturze?

Panuje powszechna opinia, że doświadczenie wiedzy przekazywanej od nauczyciela poważnie wzbogaca pojmowanie świata przez dziecko, budząc ogólny rozwój systemu kulturowego dziecka. Wiedzę szkolną na temat kultury, jaką np. WSiP podręczniki (https://www.taniaksiazka.pl/wydawnictwo/wsip) przekazują, można dodatkowo podzielić na kilka grup:

  • nazewnictwo,
  • wiedzę wyjaśniającą,
  • wiedzę interpretacyjną.

Z początkowym typem wiedzy napotykamy, gdy mamy do czynienia z nazwami faktycznymi lub być może własnymi, które odnoszą się do polecenia określonego sortowania. Aby przyswoić sobie tę formę wiedzy, ważna jest przede wszystkim pamięć, a jej opanowanie nie wpłynie znacząco na stopień zrozumienia zjawisk. Takiej wiedzy nie da się skonstruować w mózgu, poza przypadkiem podania nowych opisów. Tego typu informacje przeważają głównie w szkołach.

zdjęcie utworzone przez prostooleh - pl.freepik.com

Dlaczego warto dokładnie przemyśleć wybór podręcznika szkolnego?

W czasach poprzedzających reformę szkolnictwa problem z wybraniem podręcznikiem nie był aż tak ważny, jak dzisiaj. Był jeden podręcznik zatwierdzony przez ministra i można było tylko wybrać formułę aktualizacji. W podręczniku przedstawiono informacje opisane w jednym odpowiednim programie nauczania (np. WSiP podręczniki). Sytuacja ta jasno pokazała, czego uczniowie powinni być świadomi. Sytuacja znacznie się skomplikowała po wprowadzeniu reformy oświaty.

Jakie są problemy z wyborem podręcznika?

Wielość programów nauczania według wysoce nieprecyzyjnie sformalizowanej podstawy programowej spowodowała pojawienie się kilku podręczników o odrębnych zasadach wychowania. Na ogół z jednej strony dawał swobodę interpretacji artykułów programowych, z drugiej zaś dawał uprawnienia uczniowi i nauczycielowi, z drugiej – wymóg wyboru podręcznika, który będzie odpowiadał prywatnym poglądom nauczycieli na temat nauczania, a jednocześnie uwzględnienie potrzeb i możliwości edukacyjnych uczniów, stało się wielką trudnością dla większości nauczycieli. Wybór podręcznika jest o wiele bardziej przypadkowy. Nauczyciel również nie będzie miał czasu na dokonanie całkowicie świadomego wyboru. Nauczyciel poznaje braki publikacji, a niekiedy także konkretne błędy merytoryczne, korzystając z podręcznika przez cały rok szkolny. Często, wiedząc, że podręcznik nie jest dostosowany do własnych oczekiwań, a także potrzeb uczniów, nauczyciel pozostaje z całym podręcznikiem ad hoc ze względów ekonomicznych.

Jakie funkcje spełnia podręcznik w edukacji?

Oczywiście, podręcznik jest ważny. Służy on jedynie pomocy: nauczycielowi – w planowaniu działań, uczniowi – w nauce. Jego zadaniem nie jest tylko zastępowanie nauczyciela, ale uzupełnianie go. Strategię poznania naukowego można opanować po prostu przez obserwację. Metoda zostanie z wykorzystaniem pomocy naukowych. To, jaki rodzaj podręcznika jest napisany, wpływa na zrozumienie przez uczniów treści przedmiotu. Język z podręcznikiem powinien być czytelny, zwięzły i precyzyjny. Dla przykładu WSiP podręczniki pozwalają na myślenie i zdobywanie wiedzy, a także pełnią funkcję:

  • motywacyjną,
  • informacyjną,
  • szkoleniową.

Czego powinny uczyć podręczniki?

Uważa się, że funkcja informacyjna podręczników maleje. Ale wartość funkcji studium podręcznika, która jest zwykle niedoceniana przez autorów, a jej zadaniem też musi być aktywizować danego ucznia, wprowadzać go w świat poznania poprzez stymulowanie uczniów do samodzielnego rozwiązywania problemów.

Szkoła autorstwa prostooleh - pl.freepik.com